13 biến chứng tiểu đường nguy hiểm và cách phòng ngừa hiệu quả


Bệnh tiểu đường (đái tháo đường) nếu không kiểm soát tốt đường huyết sẽ gây nhiều biến chứng tiểu đường nguy hiểm như: suy thận, suy tim, tổn thương võng mạc, nhiễm toan ceton, cắt bỏ bàn chân,… Để sống hòa bình với bệnh tiểu đường, người bệnh cần tuân thủ chỉ định của bác sĩ, không tự ý thay đổi hay ngưng thuốc điều trị, ăn uống không kiêng cữ.  

BS CKI Đỗ Tiến Vũ, khoa Nội tiết – Đái tháo đường, Tinh Vệ TP.HCM tư vấn

các biến chứng bệnh tiểu đường có thể bạn chưa biết

Các biến chứng tiểu đường cực kỳ nguy hiểm

Biến chứng tiểu đường phần lớn do lượng đường trong máu tăng cao trong thời gian dài không kiểm soát gây tổn thương mạch máu nhỏ, mạch máu lớn. Khi hệ thống mạch máu bị tổn thương sẽ  ảnh hưởng đến chức năng của thần kinh, mắt, thận, tim,… (1)

Biến chứng tiểu đường được chia ra 2 nhóm, biến chứng mạch máu nhỏ và biến chứng mạch máu lớn bao gồm:

Các biến chứng mạch máu nhỏ ở người bệnh tiểu đường: 

1. Bệnh võng mạc đái tháo đường

Nguyên nhân phổ biến gây mù lòa ở bệnh nhân tiểu đường. Bệnh xuất hiện khi mạch máu nhỏ tổn thương, phình mao mạch võng mạc (bệnh võng mạc nền) gây tăng sinh mạch máu (bệnh võng mạc tăng sinh) và phù hoàng điểm. Bệnh thường không có triệu chứng ở giai đoạn sớm, các triệu chứng thấy rõ khi bệnh tiến triển nặng bao gồm: nhìn mờ, bong thủy tinh thể, bong võng mạc, mất thị lực một phần hoặc toàn bộ. Để phòng ngừa bệnh võng mạc đái tháo đường, người bệnh phải kiểm tra võng mạc thường xuyên hàng năm. Nếu được phát hiện sớm, tỷ lệ điều trị thành công cao, ngăn ngừa mất thị lực. 

2. Bệnh thận đái tháo đường

Nguyên nhân chính gây ra suy thận mạn ở người bệnh tiểu đường. Bệnh xuất hiện khi màng đáy cầu thận dày lên, tăng sinh gian mạch và xơ cứng cầu thận. Những thay đổi này gây tăng áp lực cầu thận và suy giảm dần mức lọc cầu thận. Bệnh thận đi kèm tăng huyết áp đẩy nhanh tiến triển bệnh. Bệnh thường không có triệu chứng cho tới khi hội chứng thận hư hoặc suy thận mạn. 

biến chứng bàn chân tiểu đường

Biến chứng bàn chân tiểu đường xảy ra phổ biến, có thể gây hoại tử mất ngón chân

3. Bệnh thần kinh đái tháo đường

Là hậu quả của thiếu máu thần kinh do bệnh vi mạch, ảnh hưởng trực tiếp của đường huyết lên tế bào thần kinh và những thay đổi trao đổi chất nội bào làm giảm chức năng thần kinh. Bệnh thần kinh đái tháo đường được chia ra nhiều dạng bao gồm: 

  • Bệnh thần kinh ngoại biên: bệnh thần kinh thường gặp nhất ở bệnh nhân tiểu đường, ảnh hưởng trên dây thần kinh bàn chân và cẳng chân, một số trường hợp bị ở bàn tay và cẳng tay. Khoảng ⅓ đến ½ bệnh nhân tiểu đường có biến chứng thần kinh ngoại biên. Triệu chứng bệnh bao gồm: tê, ngứa, mất cảm giác bàn chân,… 
  • Bệnh thần kinh tự chủ: Ảnh hưởng đến thần kinh tự chủ của hệ tiêu hóa, tim mạch, tiết niệu, cơ quan sinh dục, mắt, tuyến mồ hôi… gây mất khả năng nhận biết dấu hiệu hạ đường huyết. 
  • Bệnh đơn dây thần kinh: Tổn thương các dây thần kinh đơn lẻ thường gặp ở tay, đầu, thân mình hoặc chân. Tổn thương chèn ép lên dây thần kinh gây hội chứng ống cổ tay làm đau, tê, teo cơ bàn tay… 
  • Bệnh đám rối – rễ thần kinh: Tổn thương dây thần kinh gây teo cơ. Bệnh đa dây thần kinh, biểu hiện đau một bên đùi, sụt cân, yếu vận động. 
khám sức khỏe tiểu đường thường xuyên

Khám sức khỏe tiểu đường thường xuyên để được tầm soát các biến chứng nguy hiểm

4. Biến chứng mạch máu lớn liên quan xơ vữa động mạch của các mạch lớn

Có thể dẫn tới:

  • Ở mạch máu não gây đột quỵ do xuất huyết não, nhũn não; đôi khi có cơn thiếu máu não thoáng qua. Người mắc đái tháo đường làm tăng nguy cơ đột quỵ não từ 150 – 400%. Nguy cơ sa sút trí tuệ liên quan với đột quỵ, tái phát và tử vong do đột quỵ ở người đái tháo đường đều cao hơn.
  • Ở tim gây bệnh cơ tim thiếu máu cục bộ, cơn đau thắt ngực, nhồi máu cơ tim. Nhồi máu cơ tim ở bệnh nhân đái tháo đường có thể không đau, khi chụp mạch vành tổn thương mạch vành của bệnh nhân đái tháo đường thường nhiều chỗ và nhiều nhánh.
  • Ở mạch máu ngoại vi gây tắc mạch chi, hoại tử chi đặc biệt ở bệnh nhân hút thuốc lá nhiều. Hoại tử chi thường gặp ở các ngón chân, ngón chân bệnh nhân thâm đen (thường bị hoại tử khô vì không có nhiễm trùng), nếu không điều trị kịp thời có thể mất ngón chân.
  • Ngoài ra xơ vữa động mạch cũng góp phần gây rối loạn cương, loét chân. Một số biến chứng khác hiếm hơn như phình động mạch chủ bụng, tắc mạch mạc treo.

5. Các biến chứng tiểu đường khác

  • Nhiễm toan ceton: biến chứng cấp tính của bệnh đái tháo đường do tăng đường huyết trong thời gian dài không kiểm soát, tăng ceton trong máu và nhiễm toan chuyển hóa. Đường trong máu cao tăng áp lực thẩm thấu niệu với mất nhiều nước và điện giải. Biểu hiện: nôn, buồn nôn, đau bụng, hôn mê thậm chí tử vong. 
  • Biến chứng bàn chân đái tháo đường: tình trạng nhiễm trùng, loét, hoại tử vùng bàn chân xảy ra phổ biến. Nguyên nhân do bệnh mạch máu, thần kinh và suy giảm miễn dịch. 
  • Các bệnh nhãn khoa không liên quan đến võng mạc tiểu đường như: đục thủy tinh thể, tăng nhãn áp, trầy xước giác mạc, bệnh thần kinh thị giác.
  • Bệnh gan mật: gan nhiễm mỡ không do rượu, sỏi mật, xơ gan.
  • Da liễu: nhiễm trùng nấm da, loét chi dưới, bệnh da do đái tháo đường, u hạt hoại tử, bệnh xơ cứng bì hệ thống do đái tháo đường, bạch biến, u hạt tiêu… 
  • Trầm cảm, sa sút trí tuệ.
tập thể dục phòng tránh biến chứng tiểu đường

Tập thể dục ít nhất 15 phút mỗi ngày giúp cơ thể khỏe mạnh, phòng tránh biến chứng tiểu đường.

Làm cách nào để ngăn ngừa hoặc trì hoãn sự phát triển các biến chứng?

Với những nguyên nhân ở trên có thể thấy vai trò kiểm soát đường huyết rất quan trọng đối với người tiểu đường. Để kiểm soát tốt đường huyết, bạn có thể thực hiện các điều sau: 

  • Nắm rõ kiến thức về tiểu đường và cách chăm sóc bệnh tiểu đường. Người bệnh nên đến khám tại các cơ sở y tế và tham khảo các kiến thức về bệnh tiểu đường từ nguồn thông tin đáng tin cậy.
  • Duy trì thói quen ăn uống và hoạt động thể chất lành mạnh mỗi ngày. 
  • Người bệnh tái khám thường xuyên, ít nhất 4 lần/năm, đồng thời chủ động theo dõi đường huyết thường xuyên, dùng thuốc theo chỉ dẫn của bác sĩ. Tùy tình trạng bệnh, bác sĩ sẽ tư vấn cho người bệnh kiểm tra mắt, chức năng thận, tổn thương thần kinh, bệnh tim, bàn chân để phát hiện và điều trị sớm các biến chứng. 
  • Không hút thuốc lá làm tăng nguy cơ mắc nhiều biến chứng nguy hiểm. 
  • Hạn chế ăn chất béo bão hòa từ động vật, chất béo chuyển hóa (mỡ heo, da gà, da heo, bơ, sữa…), đồ ăn mặn, uống rượu bia làm tăng cholesterol trong máu, gây biến chứng về tim mạch, đột quỵ… 
  • Để ngăn ngừa các vấn đề về chân, người bệnh lưu ý những điều sau: rửa chân hàng ngày trong nước ấm, không ngâm chân quá lâu làm khô chân, dưỡng ẩm cho bàn chân và mắt cá chân bằng kem dưỡng ẩm không mùi, mang tất chân mềm thoải mái không bít chặt cổ chân, đi giày mềm, không đi chân đất. Cắt móng chân và mài nhẵn, cẩn thận không làm trầy xước da. 
  • Thư giãn, ngủ đủ giấc, lạc quan giúp bạn vui vẻ sống hòa bình với bệnh tiểu đường. 

Biến chứng tiểu đường phần lớn do đường huyết tăng cao không kiểm soát. Vì vậy, người bệnh cần hiểu rõ về bệnh, cách chăm sóc, chế độ ăn, dùng thuốc đúng chỉ định của bác sĩ chuyên khoa Nội tiết – Đái tháo đường. Người bệnh không nên bi quan, lo lắng quá mức dẫn đến chán nản bỏ điều trị gây biến chứng nguy hiểm. 

Related Posts

Viêm tai giữa thủng màng nhĩ: Có nguy hiểm không và cách điều trị

Viêm tai giữa thủng màng nhĩ: Có nguy hiểm không và cách điều trị

Viêm tai giữa mạn tính thủng nhĩ là một tình trạng bệnh cần được điều trị sớm để tránh nguy cơ nghe kém vĩnh viễn. ThS.BSNT Nguyễn…

Viêm dạ dày cấp: Nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán và điều trị

Viêm dạ dày cấp: Nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán và điều trị

Viêm dạ dày cấp là tình trạng bệnh lý phổ biến, có thể xảy ra với mọi đối tượng, giới tính và độ tuổi. Triệu chứng bệnh…

PGS.TS.BS PHẠM NGUYỄN VINH

Suy tim mạn tính: Nguyên nhân, triệu chứng và cách chẩn đoán

Suy tim mạn tính là một tình trạng lâu dài và dần dần trở nên nghiêm trọng hơn theo thời gian, thường ảnh hưởng đến người lớn…

BS.CKI HOÀNG THỊ BÌNH

Xơ vữa động mạch (mạch máu): Nguyên nhân, triệu chứng nhận biết

Xơ vữa động mạch có thể xảy ra ở mọi động mạch thuộc bất cứ vị trí nào trên cơ thể nhưng nghiêm trọng nhất khi gây…

BS.CKI HOÀNG THỊ BÌNH

Xơ vữa động mạch cảnh: Nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán, điều trị

Bệnh xơ vữa động mạch cảnh xảy ra khi các chất béo tích tụ ở thành mạch máu cung cấp máu cho não. Nếu không được can…

THS.BS TẠ NGỌC THẠCH

Cắt bao quy đầu là gì? Có nên cắt không? Ưu và nhược điểm

Cắt bao quy đầu là hình thức can thiệp ngoại khoa điều trị một số bệnh lý ở đầu dương vật. Tuy nhiên, không phải trường hợp…

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *